Vùng thái dương nằm gần mắt, tai, khớp hàm, cơ nhai, dây thần kinh và mạch máu nông. Cơn đau đầu vùng thái dương có thể đến từ stress, thiếu ngủ, mỏi mắt, tư thế sai,…. Một số trường hợp ít gặp hơn nhưng cần chú ý là đau thái dương mới xuất hiện ở người lớn tuổi, kèm đau da đầu, đau hàm khi nhai hoặc thay đổi thị lực.
Cố vấn chuyên môn TS. BS Nguyễn Thị Minh Thu – Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Y học cổ truyền Bộ Công an.
- Hiệu ứng Dunning-Kruger là gì? Vì sao ít hiểu biết lại dễ tự tin?
- Dấu hiệu chủ nghĩa khắc kỷ: Nhận biết tinh thần vững vàng
- Chỉ số AHI là gì? Cách đọc kết quả ngưng thở khi ngủ
Thế nào là đau đầu vùng thái dương?
Thái dương là vùng nằm hai bên đầu, phía ngoài mắt và phía trên tai. Khi đau tại đây, người bệnh có thể cảm thấy đau âm ỉ, căng tức, nhói từng cơn hoặc đau theo nhịp mạch. Cơn đau có thể khu trú ở một bên thái dương, hai bên thái dương hoặc lan sang vùng trán, sau mắt, tai, hàm và cổ gáy.
Cùng là đau thái dương nhưng đau âm ỉ hai bên sau khi làm việc căng thẳng thường khác với đau giật một bên kèm buồn nôn. Đau tăng sau khi dùng máy tính nhiều giờ khác với đau tăng khi nhai hoặc há miệng. Vì vậy, người bệnh cần quan sát cả kiểu đau, thời điểm đau, yếu tố làm đau tăng và triệu chứng đi kèm.
Dấu hiệu đau đầu vùng thái dương
Đau đầu vùng thái dương có thể biểu hiện theo nhiều cách. Một số dấu hiệu thường gặp gồm:
- Đau âm ỉ hoặc căng tức hai bên thái dương.
- Cảm giác như bị ép, siết quanh đầu.
- Đau nhói hoặc đau giật từng nhịp ở một bên thái dương.
- Đau lan ra trán, sau mắt, tai, hàm hoặc cổ gáy.
- Mỏi mắt, khô mắt, nhìn mờ tạm thời.
- Buồn nôn, sợ ánh sáng, sợ tiếng ồn nếu liên quan migraine.
- Đau tăng khi nhai, há miệng nếu liên quan khớp hàm.
Nếu đau chỉ xuất hiện thỉnh thoảng sau khi làm việc căng thẳng, thiếu ngủ hoặc dùng màn hình lâu, nguyên nhân thường không quá nghiêm trọng. Nhưng nếu đau lặp lại nhiều lần, mức độ tăng dần hoặc có dấu hiệu bất thường, người bệnh cần theo dõi kỹ hơn.
6 nguyên nhân thường gặp gây đau đầu
Đau đầu vùng thái dương có thể xuất phát từ nguyên nhân đơn giản trong sinh hoạt, nhưng cũng có thể là biểu hiện của một rối loạn đau đầu cần theo dõi lâu dài.
Đau đầu căng thẳng
Cơn đau thường âm ỉ, căng, nặng hoặc giống như có vòng siết quanh đầu. Đau có thể ở hai bên thái dương, vùng trán hoặc lan xuống cổ gáy.
Nguyên nhân thường liên quan đến stress, lo âu, thiếu ngủ, làm việc quá sức, ngồi sai tư thế, mỏi mắt hoặc căng cơ vùng đầu cổ. Cơn đau hay xuất hiện vào cuối ngày, sau nhiều giờ làm việc với máy tính hoặc sau giai đoạn áp lực tinh thần.
Khác với migraine, đau đầu căng thẳng thường không gây buồn nôn rõ, không quá nặng lên khi vận động nhẹ và người bệnh vẫn có thể sinh hoạt ở mức tương đối. Tuy vậy, nếu đau lặp lại nhiều ngày, giấc ngủ và hiệu suất làm việc vẫn bị ảnh hưởng.
Đau nửa đầu migraine
Cơn đau mingraine thường một bên, đau giật hoặc đập theo nhịp, mức độ từ vừa đến nặng. Người bệnh có thể thấy đau tăng khi đi lại, cúi người, leo cầu thang hoặc tiếp xúc ánh sáng mạnh.
Đau thái dương do migraine thường đi kèm buồn nôn, nôn, sợ ánh sáng, sợ tiếng ồn, nhạy cảm với mùi và mệt nhiều sau cơn đau. Một số người có dấu hiệu báo trước như nhìn thấy vệt sáng, tê rần nhẹ, chóng mặt, khó nói hoặc thay đổi tâm trạng.
Mỏi mắt và dùng màn hình lâu
Khi mắt phải điều tiết liên tục, nhất là trong điều kiện ánh sáng không phù hợp, người bệnh dễ nhức mắt, đau trán và đau vùng thái dương.
Biểu hiện gợi ý gồm khô mắt, mỏi mắt, nhìn mờ tạm thời, nheo mắt, chảy nước mắt hoặc đau tăng sau nhiều giờ nhìn màn hình. Cơn đau có thể giảm khi nghỉ mắt, nhìn ra xa hoặc điều chỉnh ánh sáng. Người làm việc văn phòng, học sinh, sinh viên và người thường xuyên dùng điện thoại ban đêm cần chú ý nguyên nhân này.
Căng cơ cổ vai gáy
Tư thế cúi đầu, gù lưng, ngồi lâu, kê gối không phù hợp hoặc làm việc một tư thế trong thời gian dài có thể gây căng cơ cổ vai gáy. Cơn đau có thể bắt đầu từ gáy, sau đó lan lên vùng thái dương, trán hoặc sau mắt.
Dấu hiệu thường gặp là đau kèm cứng cổ, mỏi vai, nặng đầu, đau tăng khi ngồi lâu hoặc xoay cổ. Một số người thấy dễ chịu hơn khi chườm ấm vùng cổ gáy, đứng dậy vận động nhẹ hoặc massage nhẹ nhàng. Nếu đau cổ gáy kèm tê yếu tay, chóng mặt nhiều, đau lan xuống cánh tay hoặc có tiền sử chấn thương, cần thận trọng hơn.
Rối loạn khớp thái dương hàm
Khớp thái dương hàm nằm gần vùng thái dương và tai. Khi khớp này hoạt động bất thường, cơn đau có thể lan lên thái dương, đau trước tai hoặc đau hàm khi nhai.
Người bị rối loạn khớp thái dương hàm có thể thấy há miệng nghe tiếng lục cục, mỏi hàm, đau khi nhai đồ cứng, nghiến răng khi ngủ hoặc cảm giác hàm bị lệch. Nếu đau thái dương đi kèm đau hàm hoặc mỏi hàm buổi sáng, không nên chỉ tập trung vào thuốc giảm đau đầu.
Viêm xoang và yếu tố ít gặp
Viêm xoang có thể gây đau vùng trán, quanh mắt, thái dương hoặc nặng mặt. Cơn đau thường tăng khi cúi đầu, kèm nghẹt mũi, chảy dịch mũi, giảm ngửi hoặc cảm giác đau tức vùng mặt.
Ở người lớn tuổi, đau thái dương mới xuất hiện, kéo dài, kèm đau da đầu, đau hàm khi nhai, sốt, mệt nhiều hoặc thay đổi thị lực là nhóm dấu hiệu cần đặc biệt chú ý vì có thể liên quan đến tình trạng viêm mạch vùng thái dương.
Những dấu hiệu bất thường cần chú ý
Đau đầu vùng thái dương cần được chú ý hơn nếu cơn đau xuất hiện đột ngột dữ dội, đau khác hẳn mọi lần, đau sau chấn thương hoặc đau tăng nhanh theo thời gian.
Các biểu hiện như sốt cao, cứng gáy, nôn nhiều, nhìn mờ, nhìn đôi, yếu tay chân, nói khó, lú lẫn, co giật hoặc mất thăng bằng cũng là dấu hiệu không nên tự xử lý tại nhà.
Cách theo dõi và chăm sóc tại nhà
Với cơn đau nhẹ đến vừa, chưa có dấu hiệu bất thường, người bệnh có thể theo dõi trong vài tuần. Mỗi lần đau nên ghi lại thời điểm xuất hiện, vị trí đau, kiểu đau, mức độ đau, thời gian kéo dài, triệu chứng đi kèm và yếu tố trước đó như thiếu ngủ, stress, bỏ bữa, dùng màn hình lâu, cà phê hoặc rượu bia.
Khi đau, nên nghỉ ngơi ở nơi yên tĩnh, giảm ánh sáng, uống nước và tạm dừng công việc cần tập trung. Nếu nghi ngờ đau do mỏi mắt, hãy rời màn hình, nhìn ra xa và điều chỉnh ánh sáng.
Nếu đau kèm căng cổ vai, có thể chườm ấm, thả lỏng vai, kéo giãn nhẹ vùng cổ gáy. Nếu phải dùng thuốc nhiều lần mỗi tuần hoặc cơn đau ngày càng dày hơn, cần được đánh giá nguyên nhân để tránh vòng lặp đau đầu – dùng thuốc – đỡ tạm – đau lại.
Đau đầu vùng thái dương thường liên quan đến căng thẳng, thiếu ngủ, mỏi mắt, cổ vai gáy, migraine, khớp thái dương hàm, viêm xoang hoặc thói quen sinh hoạt. Vị trí đau ở thái dương chưa đủ để kết luận nguyên nhân, vì vậy cần dựa thêm vào kiểu đau, thời điểm đau, yếu tố khởi phát và triệu chứng đi kèm.
Nếu bạn cần được tư vấn thêm về tình trạng sức khỏe hoặc tìm sản phẩm hỗ trợ phù hợp, vui lòng liên hệ tổng đài miễn cước 1800 2295 hoặc truy cập website của Dược phẩm Tuệ Tĩnh để đọc thêm nhiều bài viết hữu ích khác.
