Căng thẳng là phản ứng tự nhiên của cơ thể khi chúng ta đối diện với áp lực hoặc những thay đổi bất ngờ trong cuộc sống. Ở mức độ phù hợp căng thẳng giúp tập trung, phản ứng nhanh và thích nghi tốt hơn. Tuy nhiên, khi căng thẳng kéo dài, cơ thể dần mất cân bằng, dẫn đến các vấn đề như mệt mỏi, khó ngủ, lo âu, hoặc giảm khả năng tập trung. Đâu là cách làm chủ căng thẳng hiện nay?
- Ám thị tâm lý là gì? Tầm quan trọng trong ứng dụng đời sống?
- Cách ngồi thiền đơn giản tại nhà mà ai cũng nên biết
- Hồi hộp, lo lắng mỗi khi căng thẳng là dấu hiệu bệnh gì?
Cố vấn chuyên môn TS BS CKII Nguyễn Thị Thanh Hương – Dược phẩm Tuệ Tĩnh, sẽ giúp bạn hiểu hơn vì sao chúng ta hay bị căng thẳng cũng như những cách làm chủ căng thẳng nhanh chóng hiện nay.
Tại sao chúng ta hay bị căng thẳng?
Khi bạn gặp phải áp lực trong công việc, học tập hoặc cuộc sống, hệ thần kinh sẽ gửi tín hiệu đến tuyến thượng thận để tiết ra hai loại hormone chính: adrenaline và cortisol. Adrenaline giúp tăng nhịp tim và huyết áp, trong khi cortisol giúp duy trì năng lượng cho hoạt động của não và cơ thể. Hai hormone này phối hợp để cơ thể phản ứng nhanh hơn, đồng thời giúp tập trung vào vấn đề đang xảy ra.
Sau khi tình huống áp lực qua đi, các hormone này sẽ giảm dần, cơ thể trở lại trạng thái ổn định. Tuy nhiên, nếu áp lực kéo dài liên tục, cơ thể không có thời gian phục hồi, nồng độ cortisol vẫn duy trì ở mức cao, dẫn đến tình trạng căng thẳng kéo dài. Khi đó có thể gặp các biểu hiện như mất ngủ, mệt mỏi, nhức đầu, khó tập trung hoặc dễ cáu gắt.
Bên cạnh các yếu tố tâm lý, thói quen sinh hoạt hiện đại cũng là nguyên nhân phổ biến gây căng thẳng. Thiếu ngủ, sử dụng điện thoại thường xuyên, làm việc quá lâu, ít vận động hoặc chế độ ăn không cân đối đều ảnh hưởng đến hệ thần kinh. Ngoài ra, việc tiếp nhận quá nhiều thông tin mỗi ngày khiến não bộ hoạt động liên tục, làm tăng cảm giác mệt mỏi và giảm khả năng kiểm soát cảm xúc.
Nhận biết sớm các dấu hiệu căng thẳng
Việc nhận biết sớm dấu hiệu gây căng thẳng giúp bạn tránh tình trạng stress, thư giãn đầu óc cũng như tìm được cách làm chủ căng thẳng nhanh chóng. Dưới đây là bốn nhóm dấu hiệu phổ biến:
Dấu hiệu thể chất
Khi căng thẳng kéo dài, hormone stress khiến cơ bắp co cứng, mạch máu co lại và giấc ngủ bị rối loạn. Người bị stress thường mất ngủ, trằn trọc hoặc ngủ dậy vẫn mệt. Một số khác gặp tình trạng đau đầu, mỏi vai gáy, rối loạn tiêu hóa hoặc giảm sức đề kháng. Đây là dấu hiệu cho thấy hệ thần kinh đã quá tải, cần được nghỉ ngơi và phục hồi kịp thời.
Dấu hiệu cảm xúc
Bạn có thể dễ cáu gắt, nóng nảy, lo âu hoặc cảm thấy vô cảm với những điều từng yêu thích. Nếu tình trạng này kéo dài, não bộ sẽ tiết ra ít serotonin hơn, đây là hormone tạo cảm giác vui vẻ, khiến bạn dễ rơi vào trạng thái chán nản, mệt mỏi tinh thần. Một cách làm chủ căng thẳng hiệu quả trong giai đoạn này là học cách quan sát cảm xúc thay vì phản ứng ngay. Khi nhận diện rõ cảm xúc, bạn có thể điều chỉnh hành vi phù hợp và tránh rơi vào vòng xoáy tiêu cực.
Dấu hiệu hành vi
Nhiều người khi căng thẳng thường thay đổi hành vi mà không nhận ra như ăn uống thất thường, lạm dụng cà phê, rượu hoặc thuốc lá, làm việc quá sức, hoặc ngược lại là trì hoãn mọi việc. Cơ thể khi đó đang tự vệ khỏi áp lực. Việc nhận biết thói quen này giúp bạn điều chỉnh hành vi và là bước quan trọng trong các cách làm chủ căng thẳng bền vững.
Dấu hiệu nhận thức
Căng thẳng kéo dài khiến khả năng tư duy giảm sút. Bạn có thể khó tập trung, quên việc, hoặc cảm thấy mọi thứ như rối tung. Sự quá tải ở vùng não trước trán là nguyên nhân chính. Khi đó, hãy tạm dừng, hít thở sâu, thư giãn mắt, hoặc thực hành thiền ngắn để khôi phục sự ổn định.
Cách làm chủ căng thẳng hiệu quả mỗi ngày
Kiểm soát căng thẳng không phải là loại bỏ hoàn toàn áp lực mà là học cách phản ứng lành mạnh hơn với nó. Dưới đây là những cách làm chủ căng thẳng bạn có thể bắt đầu ngay hôm nay.
Tư duy tích cực
Tư duy là yếu tố đầu tiên giúp bạn làm chủ căng thẳng. Thay vì chống lại áp lực, hãy coi nó là cơ hội rèn luyện khả năng thích ứng. Ghi nhận những điều tích cực, biết ơn những điều nhỏ bé và học cách buông bỏ những gì không thể kiểm soát là phương pháp giúp tâm trí nhẹ nhàng hơn. Khi tư duy thay đổi, cảm xúc và hành vi cũng sẽ thay đổi theo hướng tích cực.
Hít thở sâu
Khoa học cho thấy chỉ vài phút hít thở chậm, sâu và có kiểm soát mỗi ngày có thể làm giảm nồng độ cortisol trong máu. Hít sâu bằng mũi trong 4 giây, giữ hơi 2 giây rồi thở ra chậm bằng miệng trong 6 giây. Lặp lại 10 lần, đặc biệt trước khi ngủ hoặc khi cảm thấy căng thẳng, bạn sẽ nhận thấy cơ thể và tâm trí trở nên thư thái rõ rệt.
Lối sống lành mạnh
Giấc ngủ đầy đủ, chế độ dinh dưỡng hợp lý và vận động thường xuyên là nền tảng quan trọng. Ngủ đủ 7–8 giờ mỗi đêm, hạn chế điện thoại trước khi ngủ, tăng cường thực phẩm giàu omega-3, vitamin B, magie và duy trì thói quen đi bộ hoặc yoga 30 phút mỗi ngày. Những thay đổi nhỏ này giúp cơ thể điều hòa hormone tự nhiên, giảm căng thẳng và tăng khả năng tập trung.
Căng thẳng kéo dài là nguyên nhân phổ biến dẫn đến mất ngủ, khó ngủ và ngủ không sâu giấc. Khi não bộ hoạt động liên tục, cơ thể khó thư giãn để ngủ sâu. Nhiều người tìm đến thuốc an thần, nhưng việc dùng lâu dài có thể khiến cơ thể lệ thuộc hoặc gây mệt mỏi sau khi tỉnh giấc.
Harman Tuệ Tĩnh được nhiều người tin dùng nhờ khả năng hỗ trợ làm dịu hệ thần kinh, cải thiện chất lượng giấc ngủ và giảm cảm giác mệt mỏi sau ngày dài. Sản phẩm là sự kết hợp tinh tế giữa năm thảo dược tự nhiên như:
- Lạc Tiên, Vông Nem và Lá Sen: giúp thư giãn, làm dịu thần kinh, hỗ trợ ngủ sâu tự nhiên.
- Đinh Lăng và Xuyên Khung: giúp tăng tuần hoàn máu, đặc biệt là máu lên não, làm giảm cảm giác nặng đầu và căng cứng cơ vùng cổ vai gáy.
Căng thẳng là phản ứng bình thường của cơ thể trước áp lực, nhưng nếu không được kiểm soát đúng cách, nó có thể ảnh hưởng sâu đến cả sức khỏe tinh thần và thể chất. Cách làm chủ căng thẳng hiệu quả nhất chính là hiểu rõ giới hạn của bản thân, lắng nghe cơ thể và nuôi dưỡng một lối sống cân bằng.
Liên hệ hotline Dược phẩm Tuệ Tĩnh 1800 2295 (Miễn cước) hoặc đặt lịch khám tại Phòng khám YHCT Tuệ Tĩnh Đường TẠI ĐÂY để nhận tư vấn chuyên sâu và tận tâm nhất cho sức khỏe của bạn và gia đình.
